Posts

ภาพร่างไร้วิญญาณของเด็กน้อยชาวซีเรียวัยสามขวบ กระตุ้นให้โลกหันมาสนใจปัญหาผู้ลี้ภัยกันอย่างจริงจังมากขึ้น

Success in Refuge

ช่วงสองสามปีให้หลังมานี้ คงไม่มีประเด็นใดฮ็อตไปกว่าภาพร่างไร้วิญญาณของเด็กน้อยชาวซีเรียวัยสามขวบถูกซัดเกยตื้นริมชายหาดประเทศตุรกี ซึ่งภาพนั้นถือเป็นภาพที่กลายเป็นสัญลักษณ์ที่กระตุ้นให้โลกหันมาสนใจปัญหาผู้ลี้ภัยกันอย่างจริงจัง

คุณเห็นภาพนั้นแล้วรู้สึกอย่างไร? โอเค … คงไม่ต้องถามลงลึกอะไรมาก เพราะเราเชื่อว่า ไม่ว่าคุณจะเพศใด ชนชาติใด ศาสนาไหน คุณคงเกิดความรู้สึกร่วมประเภทโศกเศร้า สะเทือนใจ ขวัญเสีย เวทนา หรือแม้แต่ … ไม่อยากรับรู้เรื่องราวเบื้องหลังภาพนั้น แต่คำถามถัดไปคือ … สะเทือนใจแล้วยังไงต่อ?

เราคิดนานมากว่า เราจะเล่าเรื่องราวของเด็กน้อยคนนั้น (และเด็กน้อยอีกคนที่ตัวเปื้อนเลือดและโคลนจากแรงระเบิดที่ก็กลายเป็นภาพตัวแทนความรุนแรงในซีเรียระลอกสองหลังจากที่มีแคมเปญต่อต้านผู้ลี้ภัยเกิดขึ้นในทวีปยุโรป) แบบให้รู้ซึ้งถึงความรันทดของพวกเขาและครอบครัวดีไหม ถ้าหากว่าคุณรับรู้เรื่องราวของพวกเขา ตามหลักจิตวิทยาแล้ว คุณจะมีอารมณ์ร่วม และมีโอกาสที่จะลุกขึ้นมาทำอะไรบางอย่างเพื่อช่วยเหลือพวกเขามากขึ้น แต่มาคิดอีกทีหนึ่ง เราก็ค้นพบความจริงที่ว่าเรื่องราวของเด็กน้อยทั้งสอง (และเด็กน้อยคนอื่นๆ) นั้นสามารถหาอ่านได้ตามสำนักข่าวทุกสำนักทั่วโลก เรียกได้ว่ากูเกิ้ลไม่เกินสองวินาที คุณจะได้น้ำตาท่วมจอกับเรื่องราวอันแสนรันทดของผู้ลี้ภัยจากทั่วโลก ถ้าหลักจิตวิทยาในเรื่องการมีส่วนร่วมรับรู้ที่เรากล่าวไว้เป็นจริง แล้วทำไมปัญหาผู้ลี้ภัยถึงยังไม่ถูกแก้ไขกันอย่างจริงจังเสียทีล่ะ … เราแอบตั้งคำถามดังๆ ในประเด็นนี้

หนึ่งในการเคลื่อนไหวเพื่อให้โลกตระหนักถึงปัญหาผู้ลี้ภัยที่เราอยากกล่าวถึงคือการที่ศิลปินสตรีทอาร์ทผู้โด่งดังอย่าง BANKSY กับผลงานภาพวาดแมวสีขาวเล่นก้อนลวดหนามที่สื่อถึงก้อนไหมพรมบนกำแพงซากปรักหักพังหลังสงครามที่ฉนวนกาซ่า เขาได้ให้สัมภาษณ์ไว้ในเว็บไซต์ของตัวเองว่า “อันที่จริงคือ ผมอยากจะถ่ายทอดเรื่องราวความเป็นจริงและความโหดร้ายในฉนวนกาซ่า โดยการโพสต์รูปลงเว็บไซต์ตัวเอง แต่คุณก็ต้องยอมรับนะว่า บนโลกอินเตอร์เน็ต คนเค้า ดูแต่รูปแมวน้อยเท่านั้นแหละ” … ฟังแล้วแสบไปถึงทรวงทีเดียว แต่มันก็จริงใช่ไหมล่ะ

เราจะไม่พูดเรื่องราวโลกสวยมียูนิคอร์นวิ่งบนสายรุ้งหรอก เรารู้ดีว่าโลกนี้มันโหดร้าย ไม่มีใครอยากจะเอา “ปัญหา” ผู้ลี้ภัยมาเป็นปัญหาของตัวเองใช่ไหม ซึ่งความคิดนั้นไม่ได้ผิดอะไรในขณะเดียวกัน ผู้ลี้ภัยเองก็ไม่ได้ผิดอะไรเช่นกัน คุณคงไม่อยากจะออกมาจากบ้านของตัวเอง ถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ใช่ไหม แต่มันจำเป็นไง ประเด็นที่เราอยากจะแทรกไว้สักนิดในที่นี้คือ ถ้าเรามองกลุ่มผู้ลี้ภัยเป็นเพียงคนที่ด้อยโอกาสกว่าเรา ไม่ได้เป็น “ปัญหา” เราอาจจะฉุกคิดถึงสถานการณ์ที่พวกเขาต้องเผชิญ เกิดความเห็นอกเห็นใจ และเข้าใจถึงความจำเป็นต่างๆ ของพวกเขามากขึ้นก็ได้ … แต่ขอย้ำนะว่า เราไม่ได้ปลุกระดมให้คุณลุกขึ้นมากอดผู้ลี้ภัยไว้ในอ้อมอกอ้อมใจหากคุณไม่ “เข้าใจ” พวกเขาอย่างแท้จริง เราก็แค่อยากให้คุณมองพวกเขาในอีกแง่มุมเท่านั้น

อาจจะเริ่มต้นจากการทำความรู้จักโครงการ “Nobody Left Outside – เราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างนอก” ของ UNHCR ที่มีภารกิจจัดหาที่พักพิงเร่งด่วนแก่ผู้ลี้ภัยในประเทศต่างๆ โดยมีระยะเวลาการดำเนินงานเบื้องต้น 3 ปี ซึ่งนี่อาจจะเป็นก้าวแรกที่ให้คุณหันมามองเพื่อนร่วมโลกที่โชคร้ายกว่าคุณ และเปลี่ยนสถานะของพวกเขา ที่เป็น “ปัญหา” มาเป็น “สถานการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้” แทนก็เป็นได้

เราหวังเช่นนั้น

ร่วมสนับสนุนโครงการ Nobody Left Outside – เราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างนอก” ได้ที่ www.unhcr.or.th

Lord Maurice Saatchi and Charles Saatchi

อาชีพ: ผู้ก่อตั้งเอเจนซี่โฆษณา Saatchi & Saatchi

ลี้ภัยจาก: ประเทศอิรัก

มาอยู่ที่: ประเทศอังกฤษ

ตั้งแต่: 1947

ด้วยเหตุ: หลบหนีการฆ่าล้าง

เผ่าพันธุ์ชาวยิวในประเทศอิรัก

เป็นที่รู้จักเพราะ: สองพี่น้องซาชิเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกทั้งในฐานะนักการเมืองคนสำคัญของประเทศอังกฤษ และผู้ก่อตั้งบริษัทเอเจนซี่โฆษณาอันดับต้นๆ ของโลกนาม Saatchi and Saatchi ซึ่งถือว่าเป็นบริษัทเอเจนซี่โฆษณาที่ใหญ่ที่สุดในโลก ณ ปัจจุบัน อย่างไรก็ดี ในปีค.ศ. 1994 ทั้งสองพี่น้องถูกโหวตออกจากบริษัทตัวเอง โดยผู้ถือหุ้นส่วนใหญ่ พวกเขาเลยมาจับมือกันตั้งบริษัทใหม่ชื่อว่า M&C Saatchi ในปีถัดมาซึ่งก็ … เป็นที่แน่นอนว่า … ประสบความสำเร็จไปทั่วโลกเช่นเคย

Freddie Mercury

freddie-mercury-03

อาชีพ: นักร้องนำวง Queen

ลี้ภัยจาก: ประเทศแทนซาเนีย

มาอยู่ที่: ประเทศอังกฤษ

ตั้งแต่: 1964 -1991

ด้วยเหตุ: การปฏิวัติแซนซิบาร์เพื่อฆ่าชาวอาหรับและอินเดียในประเทศ

เป็นที่รู้จักเพราะ: เขาเป็นนักร้องนำของวงดนตรีร็อกชื่อก้องโลกอย่าง Queen ด้วยน้ำเสียงอันเป็นเอกลักษณ์และการแสดงที่สุดโต่งบนเวทีของเขา ทำให้เขาโด่งดังไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นเขายังร่วมแต่งเพลงอีกหลายเพลงรวมถึงเพลงที่ดังสุดๆ อย่าง Bohemian Rhapsody และ We Are the Champions อีกด้วย เฟร็ดดี้เป็นคนขี้อาย เขามักจะให้สัมภาษณ์ว่าตัวตนที่แท้จริงของเขากับตัวเขาบนเวทีนั้นคือคนละคนกันโดยสิ้นเชิง เขาเสียชีวิตด้วยวัยเพียง 45 ปีด้วยโรคเอดส์ เหลือไว้เพียงตำนานแห่งวงการดนตรี

Yusra Mardini

Olympics - Refugee Olympic Team Swimming Athletes Media Access

อาชีพ: นักกีฬาว่ายน้ำ

ลี้ภัยจาก: ประเทศซีเรีย

มาอยู่ที่: ประเทศเยอรมนี

ตั้งแต่: 2015

ด้วยเหตุ: สงครามกลางเมือง

ในประเทศซีเรีย

เป็นที่รู้จักเพราะ: เธอเป็นสมาชิกของทีมโอลิมปิกผู้ลี้ภัย (Refugee Olympic Athletes Team) และชนะเหรียญทองจากการว่ายท่าผีเสื้อ 100 เมตรในเวลา 1:09:21 นาที เรื่องราวสุดดราม่าของเธอคือ เธอและน้องสาวลี้ภัยออกจากประเทศซีเรียผ่านเลบานอน และตุรกีเพื่อลอบลงเรือไปที่ประเทศกรีซพร้อมกับผู้อพยพคนอื่นอีก 18 คน แต่เรือลำนั้นสามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ไม่เกินเจ็ดคน และเมื่อเครื่องยนต์หยุดทำงานกลางทะเล เธอ น้องสาวและผู้อพยพ คนอื่นอีกสองคนที่ว่ายน้ำเป็นก็กระโดดลงมาว่ายน้ำและผลักเรือเป็นเวลากว่าสามชั่วโมงจนกระทั่งขึ้นฝั่งได้อย่างปลอดภัย … ถ้าชีวิตจะต้องสู้ขนาดนี้ น้องเอาเหรียญทองไปเลยดีกว่า

Milan Kundera

milan_kundera_new_4a

อาชีพ: นักเขียน

ลี้ภัยจาก: สาธารณรัฐเช็ก

มาอยู่ที่: ประเทศฝรั่งเศส

ตั้งแต่: 1975

ด้วยเหตุ: เข้าร่วมกลุ่มต่อต้านโซเวียตในเหตุการณ์ Prague Spring

เป็นที่รู้จักเพราะ: เขาเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกจากนวนิยายเรื่อง The Unbearable Lightness of Being (ความเบาหวิวเหลือทนของชีวิต) ได้รับการเสนอชื่อเข้า ชิงรางวัลโนเบลสาขาวรรณคดี ต่อเนื่อง (แต่ยังไม่เคยได้รับ) หลังจากที่เขาถูกถอดสัญชาติ จากประเทศบ้านเกิดและย้ายมาอยู่ ที่ประเทศฝรั่งเศสเป็นการถาวร เขาก็ “เห็นว่าตัวเองเป็นนักประพันธ์ชาวฝรั่งเศส และยืนยันให้บรรจุงานเขียนของเขาเข้าไปในวิชาวรรณกรรมฝรั่งเศส” … ดูชัดเจนในตัวเองมากทีเดียว

Miloš Forman

NEW YORK - MAY 24: Director Milos Forman attends the The Film Society of Lincoln Center's 37th Annual Chaplin Award gala at Alice Tully Hall on May 24, 2010 in New York City. (Photo by Bryan Bedder/Getty Images) *** Local Caption *** Milos Forman

อาชีพ: ผู้กำกับและผู้เขียน

บทภาพยนตร์

ลี้ภัยจาก: สาธารณรัฐเช็ก

มาอยู่ที่: สหรัฐอเมริกา

ตั้งแต่: 1968

ด้วยเหตุ: ทำภาพยนตร์วิพากษ์วิจารณ์การเมืองการปกครองภายในประเทศ

เป็นที่รู้จักเพราะ: ภาพยนตร์เรื่องเอกของเขาคือ One Flew Over the Cuckoo’s Nest (1975) และ Amadeus (1984) ทำให้เขาได้รับรางวัลออสการ์สาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม และโด่งดังในวงการภาพยนตร์ฮอลลีวูด ซึ่งก็ส่งผลให้เขาได้รับสัญชาติอเมริกันหลังจากถูกแบนจากประเทศบ้านเกิดตัวเอง

Marlene Dietrich

Madame Tussauds Opens Location In Berlin

อาชีพ: นักแสดงและนักร้อง

ลี้ภัยจาก: ประเทศเยอรมนี

มาอยู่ที่: สหรัฐอเมริกา

ตั้งแต่: 1939 – 1992

ด้วยเหตุ: เป็นแกนนำต่อต้านพรรคนาซีช่วงสงครามโลก

ครั้งที่สอง

เป็นที่รู้จักเพราะ: เธอเป็นนักแสดง นักร้อง และเพอร์ฟอร์มเมอร์ที่มีความสามารถ และบุคลิกที่ชัดเจน (เธอเป็นผู้หญิงยุคแรกๆ ของโลกที่สวมชุดสูทแบบผู้ชาย) เธอได้รับการจัดอันดับที่เก้าในลิสต์ Greatest Female Star of Classic Hollywood Cinema ภาพจำของเธอนอกเหนือไปจากการเป็นนักแสดงมากความสามารถแล้ว เธอยังเป็นนักเคลื่อนไหว เพื่อสิทธิมนุษยชน (จนกระทั่งถูกแบนจากประเทศบ้านเกิด) คนสำคัญในยุคนั้นอีกด้วย

Madeleine Albright

Cyrus R. Vance Funeral

อาชีพ: นักการเมืองและนักการทูต

ลี้ภัยจาก: สาธารณรัฐเช็ก

มาอยู่ที่: สหรัฐอเมริกา

ตั้งแต่: 1948

ด้วยเหตุ: ลี้ภัยทางการเมืองช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง

เป็นที่รู้จักเพราะ: เธอเป็นรัฐมนตรีหญิงคนแรกของประเทศสหรัฐอเมริกา ถูกเสนอชื่อโดยประธานาธิบดี Bill Clinton (บิล คลินตัน) และเธอก็เป็นนักการทูตคนสำคัญของ United Nations เธอพูดภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย เช็ก โปลิช และโครเอเชีย ได้อย่างคล่องแคล่วถือเป็นหนึ่ง ในนักการเมืองหญิงคนสำคัญของโลก

Gloria Estafan

Gloria Estefan

อาชีพ: นักร้อง

ลี้ภัยจาก: ประเทศคิวบา

มาอยู่ที่: สหรัฐอเมริกา

ตั้งแต่: 1960

ด้วยเหตุ: ลี้ภัยจากเหตุการณ์กบฎคิวบา

เป็นที่รู้จักเพราะ: เธอเป็นที่รู้จักในฐานะนักร้องเสียงดี พร้อมเพลงฮิตติดชาร์ตอย่าง Conga และ Words Get in the Way เป็นหนึ่งในนักร้องดีว่าที่มีผลงานต่อเนื่องยาวนานคนหนึ่งของวงการดนตรี